Kadastrale Atlas Dinxperlo 1832

 

Aanvulling 1 als: WORD-Document

 

Aanvulling 2

 

Aanvulling 3

 

 

 

 

 

 

Aanvullingen op de Kadastrale Atlas Dinxperlo 1832

door D.H. Keuper 

In maart 2001 werd de Kadastrale Atlas Dinxperlo 1832 uitgegeven door de Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland. Een stichting die zich ten doel heeft gesteld de oudste gegevens – uit 1832 – van de Dienst van het Kadaster en de Openbare Registers voor een ieder goed bereikbaar te maken.

Daarvoor worden de kaarten en lijsten met gegevens van de Gelderse gemeenten, die bij het Kadaster bewaard worden, gekopieerd. Vervolgens laat de stichting door vrijwilligers de kaarten natekenen en de OAT’s (de Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels) overtypen. Daarna worden de overgenomen gegevens vergeleken met de oorspronkelijke kaarten en lijsten van het Kadaster, worden de fouten eruit gehaald en laat de Stichting het geheel drukken. 

Ook de gemeenten hebben hun kadastrale gegevens uit 1832 in het archief bewaard. Meestal zijn dit dezelfde kaarten en lijsten die ook bij het Kadaster aanwezig zijn. Maar omdat men in de 19e eeuw nog niet over kopieerapparaten beschikte, was het kopiëren mensenwerk en

slopen er ook fouten in. Met name wanneer het overschrijfwerk gebeurde door mensen die de streektaal en streeknamen niet kenden. 

Bovendien staan er op de kaarten en in de OAT’s die bij het Kadaster in het archief liggen, ook fouten. De landmeters die voor het Kadaster de boel kwamen opmeten, kwamen meestal niet uit de Achterhoek, maar moesten wel de bijbehorende namen noteren. Zij schreven dus op wat ze hoorden en dat klopte soms niet met hoe het werkelijk was. Aangezien veel mensen in die tijd nog niet konden lezen en schrijven, konden ze ook niet controleren of hun naam of huisnaam wel goed genoteerd stond. 

Kortom, ook de oorspronkelijke gegevens kloppen niet altijd. De stichting die de Kadastrale Atlassen van Gelderland uitgeeft, is echter van mening dat het bij de atlas om een bron-uitgave gaat, waarbij het archiefexemplaar van het kadaster de bron is. De uitgave vervangt dus als het ware het archiefexemplaar van het Kadaster. 

Bij het doornemen van de Kadastrale Atlas Dinxperlo 1832, uitgave maart 2001, bleken er naast de hierboven genoemde fouten ook nog andere onvolkomenheden in te zitten, zowel in de kaarten als in de gegevens en opmaak van de OAT.  

In de tekst over de oorsprong van de kadastrale kaart wordt niet vermeld dat per decreet van 1807 eigenlijk al een aanzet voor het kadastrale systeem gegeven is. Als uitvloeisel hiervan is het “Maatboek Dinxperlo 1809/1810” opgesteld, de voorloper van en eigenlijk ook een soort kadastrale kaart.

Dit “Maatboek 1809/1810” is daarna gebruikt voor de “Staat gebouwd en ongebouwd 1818”,  een soort OAT. Hierin is de eerste huisnummering van Dinxperlo vermeld, die daarna ook gebruikt werd in het eerste “ Bevolking register boek Dinxperlo 1825” en tot 1839 als zodanig gehandhaafd is. In dit eerste bevolkingsregister uit 1825 werden ook de toen bekende huisnamen, voornamelijk boerderijen, vermeld. 

Zowel de gegevens van de “Staat gebouwd en ongebouwd 1818” als het “Bevolking register boek Dinxperlo 1825” zijn door mij digitaal genoteerd en gesorteerd.  

De huisnamen uit het eerste bevolkingsregister uit 1825 heb ik samen met de huwelijksgegevens van de bewoners, samengevoegd met de bijbehorende kadasternummers van de oorspronkelijke OAT’s uit het archief van het Kadaster. De nieuwe lijst is, gesorteerd op kadasternummer, aan dit artikel toegevoegd.   

Verder heb ik de oorspronkelijke kaarten en OAT’s uit het archief van het Kadaster naast de gegevens van het Maatboek Dinxperlo 1809/1810 gelegd. Beide gegevensbronnen zijn samengevoegd en op meerdere manieren gesorteerd, o.a. op kadasternummer. Deze gegevens zijn in het archief van de gemeente Dinxperlo aanwezig. 

Als aanvulling op de Kadastrale Atlas Dinxperlo 1832 heb ik alle fouten en onvolkomenheden, zowel op de kaarten als in de OAT’s, genoteerd en aangeboden aan de stichting die de atlassen uitgeeft en aan A.D.W.

 

Noot van de redactie:

Het bestuur van ADW heeft besloten de aanvullingen op de Kadastrale Atlas 1832 op de website van ADW te plaatsen (http://www.adwhistorie.nl). Ook de lijst met huisnamen uit het eerste bevolkingsregister uit 1825, samen met de huwelijksgegevens van de bewoners en de bijbehorende kadasternummers zijn op deze website te vinden. 

Degenen die niet op de digitale snelweg zitten, kunnen de aanvullingen op de Kadastrale Atlas 1832 schriftelijk bestellen via het secretariaat van ADW en tegelijkertijd € 1,50 overmaken op bankrekeningnummer 31 39 65 714 ten name van Oudheidkundige Werkgemeenschap ADW, mevr. Veerbeek, Dinxperlo, onder vermelding van “aanvullingen KA Dinxperlo”.