De Gaostok in de prijzen!    Lees hier meer

Zie ook: www.geschiedeniskoffer.nl

 

De Gaostok             

Uitvoering: Stichting “De Gaostok”, waarin samenwerken de Aaltense Musea, de oudheidkundige werkgemeenschap ADW, de basisscholen in Aalten, Bredevoort, IJzerlo, Barlo, Lintelo en de Haart      (11 scholen) en in de toekomst de stichting Bewaar ’t Olde Dinxperlo.

 

1. Inleiding

Sinds 1 augustus 2005 hebben de Aaltense Musea en ADW een contract gesloten met de basisscholen in het dorp Aalten, Bredevoort en de buurtschappen IJzerlo, Lintelo, Barlo en de Haart. Dit contract gaat over cultuureducatie t.a.v het eigen erfgoed. De ministeriële gelden, overigens zeer beperkt in omvang en duur, worden voor 80 % door de scholen overgemaakt naar de stichting De Gaostok. Onder deze stichting is een werkgroep actief, genaamd Geschiedeniskoffer, zie www.geschiedeniskoffer.nl   Zij bestaat voornamelijk uit oud leerkrachten en oud schooldirecteuren, die hun kennis en ervaring beschikbaar stellen voor een lesaanbod over de geschiedenis van de eigen streek, dorp en buurtschap. In een ambitieus plan heeft de werkgroep in overleg met de scholen een aantal geschiedeniskoffers gepland. In deze koffers zitten lessen over het cultureel historisch erfgoed van de eigen streek. Zij worden op vrijwillige basis door de werkgroepsleden ontwikkeld. De financiële middelen worden voor vormgeving, lay-out, toegang tot de musea en voor overheadkosten aangewend. Er is ook een lesaanbod in de Aaltense musea, meestal verbonden met het onderwerp van een geschiedeniskoffer en zoveel mogelijk aansluitend op het reguliere lesprogramma van de basisscholen.

De ambitie is er om de activiteiten uit te breiden naar Dinxperlo door deelname van het Grenslandmuseum aldaar. Ook het Grenslandmuseum beschikt in zijn collectie en ervaringen met de grens (en het gebied aan de andere zijde en hoe dat alles door mensen beleefd is), een schat aan cultureel-historisch erfgoed, dat het waard is om ook voor de scholen ontsloten te worden. Ook voor de scholen in de oude gemeente Aalten.

 

2. Cultureel historisch erfgoed

In deze tijd komt de samenleving tot de ontdekking, dat een gezonde beleving van de eigen identiteit ten goede komt aan het begrijpen van en daarmee aan de samenhang in de samenleving. Die identiteit is in dagen van voor- en tegenspoed ontstaan. De Geschiedenis dus met een hoofdletter. Deze geschiedenis vormt in gebeurtenissen, processen, voorvallen, gegroeide gewoonten, religieuze opvattingen en in verhalen het cultureel historisch erfgoed.

Bij de overdracht van dit erfgoed op de jeugd is in het verleden bijna nooit aandacht geschonken aan het vertrekpunt van die overdracht: de geschiedenis van de eigen omgeving. Deze omgeving omringt immers het kind van de basisschool in steeds omvangrijke cirkels, naarmate de leeftijd vordert. Musea en historische verenigingen zijn dit gaan beseffen. Men is overal in den lande op zoek naar middelen en naar vrijwilligers die het mogelijk maken van de eigen omgeving en met de mogelijkheden van de musea en verenigingen, geschiedenislessen te maken. Scholen beseffen dat ook, maar wel mondjesmaat. Het leren buiten de traditionele methode gebonden lessen en buiten de school, is niet alom verbreid.

Als oorzaak hiervan kunnen genoemd worden:

  1. Onvoldoende historisch besef bij juffen en meesters.
  2. Te weinig aandacht in het schoolprogramma voor het vak geschiedenis en de mogelijkheden, die dit vak kan opleveren voor het begrijpen van de eigen wortels, waardoor er ook respect kan groeien bij leerlingen voor de eigen omgeving. De dag van vandaag met zijn mogelijkheden is niet uit de hemel komen vallen en ook voor de generaties die alles tot stand gebracht hebben.
  3. Onvoldoende besef dat het vak geschiedenis om beleving vraagt. Het zelf zien en ervaren in verhalen, activiteiten, onderzoek en spel is noodzakelijk voor de overdracht van het erfgoed op kinderen.
  4. Overvolle lesprogramma’s en geen beleid om het leren met andere mogelijkheden, ook buiten de schoolmuren, in te passen in de diverse programma-onderdelen, in plaats van een zgn. methodeles.
  5. Te weinig financiële middelen om de overdracht van het historische erfgoed van de eigen omgeving (waaronder de rijkdom aan cultuur in de plaatselijke musea en historische verenigingen) ook goed af te stemmen op schoolprogramma’s en om te zetten in lessen.

 

3. Voorbeelden van mogelijkheden 

"Sien" en een bezoek aan de klompenklas van opa en oma in museum Frerikshuus kunnen zo overgedragen worden. Kennis en beleving gaan zo hand in hand.
De grens tussen mensen en volkeren kan duidelijk gemaakt worden met de grens tussen Dinxperlo en Süderwick in al haar stadia. Hiermee verbonden kan worden de vorming van nationale staten, smokkelen in vroegere tijden en de ontwikkeling van de Europese gedachte en de EU.
De verhalencultuur in onze Achterhoek leek bijna verdwenen. Toch zijn er nog prachtige verhalen die, herverteld voor kinderen, doorverteld kunnen worden. Zo wordt de taal, het genieten van verhalen en de liefde voor literatuur vanuit de eigen omgeving bevorderd.
De Franse tijd kan vanuit de gebeurtenissen in Aalten en Dinxperlo onderwezen worden met natuurlijk een lijn naar de landelijke geschiedenis van deze tijd De gemeentearchieven kunnen hierbij prachtig materiaal aanleveren.
Een knoop is eigenlijk een wonderlijk eenvoudig voorwerp. Kleuters zwoegen ermee. Maar op een dag kan met de knopen van de jas deze dicht doen. Met een eenvoudig boekje (leesniveau AVI 2) kan een deel van de geschiedenis van de Aaltense Hoornindustrie uit de doeken gedaan worden. Als er dan ook nog een koffer met materialen bij geleverd wordt, gaan taal, lezen en geschiedenis leven in de klas.
Aj plat könt praoten, mojt neet laoten: Verhalen in het dialect, eenvoudige zinnen in het dialect. Het gaat hierbij om het verstaan van onze variant van de Neder-Saksische taal, het uitspreken van eenvoudige woorden en zinnen en om de opvatting dat ons dialect geen “achterlijke zaak”is. Uiteraard met het besef dat onze landstaal het Nederlands is.
Lessen uit de ADW boeken “Stad en Land”en “Kerken in de Kijker”.

 

4.  Doel:

De stichting “De Gaostok” wil o.a door de vrijwillige inzet van oud leerkrachten en oud directeuren van basisscholen en door de beschikbare collecties en knowhow in de plaatselijke musea en de vereniging ADW het historisch erfgoed van de eigen streek in lesvorm aanbieden en wel op een zodanige wijze, dat er kennis en beleving ontstaat van het erfgoed uit de eigen omgeving, waarbij lijnen aangegeven worden met de landelijke geschiedenis. De stichting wil deze activiteiten voortzetten in samenwerking met het Grenslandmuseum, zodat ook die culturele erfenis voor de Aaltense kinderen beschikbaar komt.

Om dit doel te bereiken zijn er een aantal activiteiten nodig af te meten aan indicatoren, maar ook een financiële armslag, die de werkzaamheden na 1 aug.2007 mogelijk maken.

 

5.  Activiteiten na 01-08-2007 

  1. Het uitbreiden van de werkgroep met meer vrijwilligers, waaronder vrijwilligers uit Dinxperlo, die bekend zijn met het onderwijs, het streekeigene en /of met de museale collecties en mogelijkheden.
  2. Een inventarisatie van de mogelijkheden die er voor lessen liggen in het Grenslandmuseum en het opnemen van het aanbod van dit museum in het aanbod aan de Aaltense scholen.
  3. Regelingen treffen over het gebruik van het Grenslandmuseum door schoolklassen in verhouding tot de regeling van de Aaltense scholen en de Aaltense Musea.
  4. Het ontwikkelen in de drie jaar na 01-08-2007 van minstens 6 leskoffers en /of de aanbiedingen aan klassen van diverse leeftijd, waarmee de lijst Aalten aangevuld wordt cq. herzien wordt in het licht van de Grensland aanbiedingen.
  5. Overleg met het Textielmuseum te Bocholt en regelen van een arrangement voor de scholen, aansluitend op een leskoffer,bv. de leskoffer:”Wie weet wat Willem Wevers weeft?”
  6. Overleg met de scholen door de stichting over:
    1. De aansluiting bij het reguliere lesprogramma.
    2. Een aanspreekbare persoon voor de leskoffers en aanbiedingen.
    3. Nascholing. Een studiemiddag voor twee leerkrachten van elke school, de deelnemende musea en ADW dient in deze periode gepland te worden.

 

Bestuurslid vanuit ADW in de stichting de Gaostok en tevens voorzitter van deze stichting is Ab Tenkink.

 

Link www.geschiedeniskoffer.nl