Op zaterdag 22 mei is het weer
zover, het uitstapje van ADW.
Nadat de bus alle
opstapplaatsen heeft aangedaan en een ieder zijn plaats in de bus heeft
ingenomen rijden we vol verwachting naar onze bestemming:
’s-Hertogenbosch.
Het weer is goed, droog maar
niet al te warm door de wind. Onze chauffeur vertelt ons over van alles
en nog wat en weet dit veelal in verband te brengen met onze
ADW-gemeenten, maar in het bijzonder met Dinxperlo. Chauvinisme of hoe
Dinxperlo toch een waardevolle partner voor Aalten is?
De reis verloopt voorspoedig,
zonder fileleed en we komen om even over 10.00u in ‘s-Hertogenbosch
aan. Na te hebben laten zien waar we ons om 16.00u moeten verzamelen
voor de terugreis, het centraal station, worden we keurig dicht bij het
restaurant “Centraal” afgezet.
In een sfeervolle ruimte
krijgen we koffie met een heerlijke ”Bossche Bol”. Daarna hebben we
even de tijd om de directe omgeving, het stadscentrum te verkennen. Het
is er erg druk doordat er een gezellige warenmarkt gaande is.
De mooie geveltjes die we zien
maken ons al nieuwsgierig naar de rondleiding met stadsgidsen rond het
middaguur. In twee groepen verdeeld worden we al lopend gewezen op
allerlei historische panden en hoe deze stad zich in de loop van de tijd
heeft ontwikkeld. Het water heeft hier in en om de stad altijd een
belangrijke rol gespeeld.
De stadsgidsen leggen ons
aan de hand van kaarten ter plekke alles uitvoerig uit, kortom een mooie
en leerzame rondleiding, al beslaat deze maar een klein stukje van de
stad. Een tweede bezoek zeker waard.
De kathedraal ”Sint Jan”
trekt al snel de aandacht vanwege zijn omvang en zijn bouwstijl.
De restauratie werkzaamheden
zijn in volle gang, alles wordt herstelt en schoongemaakt.
Een bezoek in de kerk is ook
mogelijk en we zien zo de pracht en praal van een kathedraal die nog
steeds in gebruik is. Ook kunnen we nog deels een huwelijksplechtigheid
meemaken.
Mooi zijn de zandsculptures die
ze aan het maken zijn, zoals een kopie van deze kerk.
Om half 3 moeten we ons
verzamelen bij de boten om ons in te schepen voor een rondvaart over de
”Binnen Dieze”. Veel hebben we er over gehoord en vol verwachting
stappen we aan boord. Iedereen is op tijd aanwezig, niemand wil deze
attractie missen.
Bijna een uur varen we met
deskundige gidsen door de kanalen van deze prachtige stad. We worden al
varende gewezen op de vele bijzonderheden en details, het verleden komt
zo weer tot leven.
Er is met veel subsidiegeld een
prachtige restauratie uitgevoerd. Je gruwt van de gedachte dat men heeft
overwogen om alles te dempen, dit is uniek en moet ten allen tijde en
ten koste van veel behouden blijven. Prachtig.
Om 16.00u is het tijd om aan de
terugreis te beginnen, iedereen is op tijd op de afgesproken plaats.
Maar waar is en blijft de bus…..?
Na enige tijd wachten krijgen
we te horen dat onze bus met pech ergens buiten de stad staat.
Gelukkig dat dit ons niet op de
heenreis is overkomen want dan zou ons programma flink in de war zijn
gelopen. Iets later dan de bedoeling worden we door een
collegabusbedrijf naar Didam gebracht en arriveren daar ruim op tijd
voor een heerlijk diner.
Firma Mekers zette daarna een
ieder weer af daar waar hij of zij die ochtend is opgestapt.
Ook onze chauffeur meldt zich
nog even om uit te leggen wat er hand is geweest met de bus.
Wij, als deelnemers aan deze
reis, houden er in ieder geval een goed gevoel aan over.
Eind goed, al goed. A.D.W.
bedankt.
Vrijdag 9 juli 2004
Middagexcursie Bocholt (2 van 3)
Onder een dreigende
wolkenhemel verzamelden zich 17 personen op de parkeerplaats van zwembad
Bahia om op de fiets ( of per auto) de gids, ADW-lid Werner Sunderman
uit Bocholt, te volgen. Via kletsnatte rustige weggetjes aan de rand van
Bocholt kwamen we aan in de Vardingholterstrasse waar de joodse en
Russische begraafplaatsen waren gelegen. Daar moesten de paraplu’s de
deelnemers droog houden onderwijl luisterend naar de uitleg van dhr.
Sunderman die heel veel bijzonderheden wist te vertellen over deze
begraafplaatsen. In feite was dit de derde joodse begraafplaats. De
vorige die bij de watertoren op het terrein van het gymnasium(auf der
Recke) lag, werd in 1940 gedwongen ontruimd (een joodse begraafplaats
mag volgens de joodse wetten in feite nooit verstoord worden), maar
bijzonder is wel dat er toen een echte overeenkomst werd gesloten tussen
het stadsbestuur en de joodse gemeenschap. Er zijn toen 133 graven, 94
grafstenen en 140 nummerstenen verhuisd van joodse burgers van Bocholt
die tussen 1822 en 1940 zijn overleden. Dichtbij de huidige
begraafplaats (die in 1940 nog ver buiten de bebouwing lag) werd in de
jaren 1940-1945 een krijgsgevangenkamp gesitueerd waar veel
krijgsgevangenen uit Rusland werden ondergebracht. Toen daar een
vlektyfusepidemie uitbrak zijn de doden begraven op het terrein naast de
joodse begraafplaats en zelfs óp de joodse begraafplaats tussen de
joodse graven. In 1964 heeft men die situatie drastisch gewijzigd door
de overblijfselen van 169 Russische gevangenen op te graven en te
verhuizen naar de oorspronkelijke Russische begraafplaats. Werner
Sunderman vertelde veel bijzonderheden over de opschriften van de
grafstenen met Duitse of Hebreeuwse teksten o.a. bij het in 1925
opgerichte ( en meeverhuisde) monument voor 11 joodse soldaten die in
1914-1918 waren gesneuveld.
Tijdens het bezoek aan de
Russische begraafplaats maakte een hoos-en onweersbui een eind aan deze
interessante excursie. Toen het weer iets opklaarde werd het
nabijgelegen restaurant ‘Stadtwaldschenke’ opgezocht waar Werner
Sunderman die veel onderzoek heeft verricht naar het joodse leven in
Bocholt de gelegenheid had om meer te vertellen over de lotgevallen van
joodse families in Bocholt en de aanwezigen nadenkend stemde over deze
zo beschamende periode uit ons gezamenlijk verleden.
Zaterdag 18 september 2004.
Middagexcursie Huis Landfort en boerderij Stakenborg. (3 van 3)
Op een prachtige nazomermiddag verzamelden zich zo’n 50 ADW-leden voor de poorten van Huis Landfort te
Megchelen, eigendom van Geldersch Landschap/Geldersche Kasteelen. We werden
ontvangen door de heren Scheringa en Van Beek. De groep werd in tweeën gesplitst waarbij de heer Scheringa ons rondleidde door tuin en park en de heer Van Beek in het huis zelf. Het landgoed –al in
de 15e eeuw genoemd in oorkondes- werd in 1823 gekocht door oogarts dr. J.A. Luyken die het tegenwoordige uiterlijk gaf aan huis en tuin. Nadat het Geldersch Landschap het huis met tuin en
park in 1970 verwierf, werd het huis van buiten opgeknapt, maar stond vervolgens 30 jaar leeg en verkommerde. De architect Van Beek uit Leiden verwierf uiteindelijk het landgoed in erfpacht en na het
aanboren van diverse subsidies werden huis en tuin zoveel mogelijk gerestaureerd naar de oorspronkelijke toestand van 1825. Voor de tuin en park dienden de bewaard gebleven tekeningen van architect
J.D.
Zocher jr. die het park destijds in landschapsstijl heeft aangelegd, als leidraad. Zichtlijnen werden hersteld, nieuwe borders en waterpartijen aangelegd en veel bomen gekapt. Ook de duiventoren ( ‘het
duurste kippenhok van Nederland’), de gietijzeren voetbrug en de kas met veranda werden gerestaureerd. Het resultaat is het aanzien meer dan waard.
De heer Van Beek liet ons diverse vertrekken zien waarin naast zijn privé-verzameling ook originele voorwerpen te vinden waren van de familie Luyken, zoals kachels, kasten ed.
Opmerkelijk was ook de inpandige oranjerie die gebruikt kan worden voor huwelijksvoltrekkingen. In tegenstelling tot de representatieve vertrekken (salon, hal) hadden de vertrekken die dagelijks benut
werden een sobere aankleding.
Aan het eind van de rondleiding werden de heren Van Beek en Scheringa door Mia Veerbeek hartelijk bedankt voor hun gastvrijheid en de interessante rondleiding.
Huis Landfort
De excursiegangers gingen vervolgens, genietend van het mooie weer, per fiets of auto naar restaurant Van Hal te Voorst voor een kop koffie/thee of naar het tweede excursiedoel: de
boerderij Stakenborg aan de Stakenborgseweg in Voorst, eveneens bewoond door een familie Van Hal. Van de oorspronkelijke havezate of spieker Stakenborg –voor het eerst genoemd in de 13e
eeuw- was niet veel meer over. De voorgevel van de huidige boerderij stamt uit 1724 en is tegen het restant van de havezate aangebouwd dat in de jaren 1672 –1700 werd verwoest door plunderende
krijgsbendes en brand. De verschillende soorten stenen en raambogen duidden op een rijk verleden waarvan overigens nauwelijks iets bekend is. Opmerkelijk was ook de overdekte omloop die opzij van de
boerderij was gebouwd. Dhr. Van Hal wees ons verder op de loop van de voormalige grachten en liet ons ook de nabijgelegen stuw in de Aastrang zien.
Boerderij Stakenborg
Dankzij de inspanningen van de excursiecommissie,
m.n. van Mia Veerbeek, kon veertien dagen later de excursie nog eens gehouden worden zodat ook allen die op de reservelijst
terecht waren gekomen, konden genieten van de rondleiding rond en in Huis Landfort. Alleen kon toen de boerderij Stakenborg niet bezichtigd worden.
